Ấy vậy mà từ việc sửa xe đạp mưu sinh, Thiện đam mê kỹ thuật lúc nào không hay. “Học hết tú tài, tui nộp đơn thi vào Đại học Bách khoa với mộng ước được làm kỹ sư, nhưng ở thời điểm đó, với cái lý lịch “con thiếu tá ngụy”, tui không thể thực hiện mơ ước của mình”- Thiện nhớ lại. Nếu chưa được làm thầy, thì đi làm thợ vậy. Nghĩ thế, Thiện xin vào làm việc tại một xí nghiệp ôtô để vừa kiếm sống, vừa thỏa mãn tình yêu… máy móc.

Thế rồi, biên giới Tây Nam vang tiếng súng, Thiện xung phong vào bộ đội làm nghĩa vụ quốc tế ở chiến trường K. Được phân về đơn vị vận tải, anh kiêm luôn vai trò sửa chữa xe. Thán phục tay nghề Thiện, anh em đơn vị đặt luôn biệt danh “anh Tám kỹ thuật”. Nhưng có lẽ dấu ấn mang tính bước ngoặt của cuộc đời anh là khi được kết nạp vào Đoàn TNCSHCM, điều mà nhiều thanh niên “lý lịch có vấn đề” như anh vào thời điểm đó không dễ thực hiện. Đó là một nguyên nhân khiến anh không xuất cảnh theo diện HO, cùng với suy nghĩ “Ở quê hương, dù nghèo vẫn sướng, vì còn có gia đình, cha mẹ…”.

“Cây tiết kiệm”

Xuất ngũ, Thiện trở về đời sống thường nhật, lúc làm thợ điện, khi làm thợ cơ khí. Nhiều đồ lạc- xoong, đồ cũ, hư qua bàn tay “anh Tám kỹ thuật”, tiếp tục hồi phục giá trị sử dụng. Nhưng phải đến khi về đầu quân cho XN Liên doanh Vianco, Thiện mới phát huy tối đa năng lực sáng tạo của mình. Những sáng kiến của Trưởng ban Điện máy Trần Quang Thiện đã làm lợi cho đơn vị hàng trăm triệu đồng. Điển hình như khi ban giám đốc Vianco quyết định lắp đặt hệ thống điện, camera, hệ thống chống sét. Biết nhà thầu đưa ra dự toán 200 triệu đồng, Thiện bàn với lãnh đạo chọn mua vật tư trong nước và tự thi công. Những phần “dôi dư” hay không cần thiết, anh mạnh dạn gạt bỏ để hạ chi phí. Kết quả là công trình được hội đồng thẩm định “gật đầu”, còn Thiện giúp xí nghiệp tiết kiệm gần 50% chi phí.

Một ngày nọ, anh phát hiện điểm bất hợp lý trong quá trình lao động của đơn vị: Nếu để công nhân khuân vác hàng hóa từ trong kho ra xe container thì vừa mất sức, mất thời gian và chi phí cao. Thế rồi công trình băng chuyền do anh tự thiết kế ra đời sau đó góp phần giảm đáng kể mồ hôi của anh em. Cải tiến tiếp theo: nâng hàng lên vừa tầm thùng xe, lại càng làm công nhân hồ hỡi…

Các sáng kiến khác của Trần Quang Thiện: Hệ thống điện (tiết kiệm 90 triệu đồng); Tủ tiệt trùng gia vị, thực phẩm (tiết kiệm 15 triệu đồng); Hệ thống hút khói (tiết kiệm 7 triệu đồng); Hệ thống dẫn khí vào nồi hơi (tiết kiệm 4 triệu đồng).